Trong tuần cuối tháng 5/2026, nhiều sự kiện và xu hướng khoa học, công nghệ quan trọng trên thế giới tiếp tục cho thấy vai trò ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử, an ninh mạng và hạ tầng viễn thông thế hệ mới trong chiến lược phát triển của các quốc gia. Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) tổng hợp một số thông tin nổi bật đáng chú ý.

Ngoại giao khoa học trở thành công cụ chiến lược mới của Liên minh châu Âu

Ngày 29/5/2026, Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) chính thức thông qua khuôn khổ “Ngoại giao Khoa học” đầu tiên, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc sử dụng khoa học và công nghệ như một công cụ hỗ trợ các mục tiêu đối ngoại và tăng cường vị thế chiến lược của châu Âu trên trường quốc tế.

Khuôn khổ mới đặc biệt chú trọng các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử và đổi mới sáng tạo, đồng thời thúc đẩy sự cân bằng giữa hợp tác nghiên cứu mở và bảo đảm an ninh nghiên cứu. Đây được xem là cơ hội để các cơ sở đào tạo, nghiên cứu tại Việt Nam, trong đó có PTIT, mở rộng hợp tác quốc tế thông qua các chương trình nghiên cứu quy mô lớn như Horizon Europe.

(Nguồn: https://x.com/EUCouncil/status/2060298007887712564)

Mỹ và Thụy Điển tăng cường hợp tác trong các công nghệ chiến lược

Ngày 22/5/2026, Mỹ và Thụy Điển ký kết “Thỏa thuận Thịnh vượng Công nghệ” nhằm thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực AI, viễn thông 5G/6G, công nghệ lượng tử, không gian, quốc phòng và an ninh nghiên cứu.

Thỏa thuận thể hiện xu hướng các quốc gia đẩy mạnh liên kết công nghệ nhằm xây dựng chuỗi cung ứng tin cậy, phát triển hạ tầng kết nối an toàn và tham gia định hình các tiêu chuẩn công nghệ toàn cầu. Đặc biệt, hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) về 5G/6G tiếp tục được xem là một trong những ưu tiên hàng đầu.

                                     (Nguồn: https://nordicdefencesector.com/en/article/sweden-and-the-usa-sign-                                            technology-cooperation-agreement)

Các quốc gia Á – Âu thúc đẩy phát triển AI có trách nhiệm

Tại Diễn đàn Kinh tế Á – Âu (EEF) 2026 diễn ra ở Kazakhstan, lãnh đạo các quốc gia thành viên đã thông qua Tuyên bố chung về phát triển trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm.

Tuyên bố khẳng định AI là công cụ hỗ trợ nâng cao năng lực con người, song các quyết định cuối cùng vẫn phải do con người thực hiện. Các bên cũng cam kết tăng cường hợp tác trong quản trị AI, đánh giá rủi ro hệ thống và cải cách giáo dục nhằm đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số.

                      (Nguồn: https://qazinform.com/news/eaeu-member-states-leaders-visite-urasian-                                 economic-forum-exhibition-58c8cf)

Gartner công bố 10 xu hướng công nghệ chiến lược năm 2026

Theo báo cáo mới nhất của Gartner, 10 xu hướng công nghệ chiến lược năm 2026 được chia thành ba nhóm chính: Kiến tạo (Architect), Tích hợp (Synthesist) và Tiên phong (Vanguard).

Một số xu hướng nổi bật bao gồm:

  • Nền tảng phát triển thuần AI (AI Native Development Platform);
  • Hệ thống đa tác tử (Multi-Agent Systems);
  • Mô hình ngôn ngữ chuyên biệt theo lĩnh vực (Domain-Specific Language Models – DSLM);
  • AI vật lý (Physical AI);
  • An ninh mạng chủ động (Preemptive Cybersecurity);
  • Nền tảng bảo mật AI (AI Security Platform).

Gartner dự báo đến năm 2030, phần lớn đội ngũ phát triển phần mềm sẽ được hỗ trợ bởi AI, trong khi các mô hình ngôn ngữ chuyên biệt sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong các ứng dụng doanh nghiệp.

               (Nguồn: https://www.kwanchainsp.com/en/blog/8384/gartner-reveals-10-strategic-technology-trends-                                    that-will-transform-businesses-in-2026)

Cuộc cạnh tranh AI toàn cầu ngày càng quyết liệt

Các nghiên cứu gần đây cho thấy Mỹ và Trung Quốc đang theo đuổi những chiến lược khác nhau trong cuộc đua AI toàn cầu. Trong khi các tập đoàn công nghệ Mỹ tập trung vào các thị trường phát triển, Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư vào các quốc gia đang phát triển thông qua việc cung cấp hạ tầng số, công nghệ AI và mạng viễn thông thế hệ mới.

Xu hướng này không chỉ phản ánh cạnh tranh công nghệ mà còn cho thấy AI đang trở thành một yếu tố quan trọng trong chiến lược địa chính trị và phát triển kinh tế của các quốc gia.

Hệ thống đa tác tử và mô hình AI chuyên ngành được kỳ vọng nâng cao độ tin cậy của AI

Bên cạnh sự phát triển mạnh mẽ của các mô hình AI đa năng, các chuyên gia nhận định hệ thống đa tác tử (Multi-Agent Systems) và các mô hình ngôn ngữ chuyên biệt theo lĩnh vực (DSLM) sẽ là giải pháp quan trọng giúp nâng cao độ chính xác, khả năng kiểm chứng và độ tin cậy của AI trong môi trường doanh nghiệp.

Những ứng dụng thành công trong lĩnh vực pháp lý, y tế và tài chính cho thấy AI chuyên ngành có khả năng giải quyết hiệu quả các bài toán thực tiễn nhờ được đào tạo trên nguồn dữ liệu chuyên sâu và đặc thù.

  (Nguồn: https://www.thenoah.ai/resources/blogs/why-domain-specific-ai-outperforms-general-purpose-models-in-enterprise-workflows)

Những diễn biến khoa học và công nghệ nổi bật trong tuần cho thấy AI, công nghệ lượng tử, viễn thông thế hệ mới và an ninh mạng đang trở thành những trụ cột chiến lược trong cạnh tranh và hợp tác quốc tế. Đây cũng là các lĩnh vực mà PTIT đang tập trung phát triển nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho nền kinh tế số của Việt Nam.